at—
,marg
RAgTtstes
CAcesshmE aors
2254
CTe Jet
2"
7
5
ject
iye
gov
e
fas
—vxu
IHHU
In de jaren vijftig komt er langzaamaan wat
meer comfort op het terrein. Verlichting
met een olielamp in een huisje met een dak
van zeildoek is brandgevaarlijk. De huisjes
krijgen nu een elektriciteitsaansluiting met
een eigen stroommeter, twee lichtpunten en
een stopcontact. Tegenover de varkensschuur
komt een nieuw sanitairgebouwtje. Links voor
dames, rechts voor heren. Binnen is er een
lange wasbak met kranen erboven, waaruit
koud water stroomt. Er zijn nog geen douches,
die komen later pas. “Douchen is ook minder
belangrijk”, licht Marcel Stoop toe, “je kunt ook
in zee zwemmen natuurlijk.” Als herinnering
aan vroeger tijden, zijn na de sloop een paar
muren van dit sanitairgebouwtje blijven
staan. Een ouder sanitairgebouwtje bleef
niet bewaard. Het was negeenvoudiger: een
betonnen bak met een paar kranen erboven, in
een inloopgebouwtje zonder deuren.
Samen met hun ouders gaan de kinderen naar
het klim duin, of met de hele familie naar het
strand. Jetty en Gretha Kramer lopen met hun
ouders naar Hargen aan Zee. In de duinen
liggen nog rails van treinen die basaltblokken
naar zee vervoerden. “Dan konden we over de
bielzen lopen, dat gaat wat sneller.” Ze zijn als
kind al blij met heel weinig: “Zitten op een
kleed op het strand, een zak met pinda’s mee en
dan lekker pinda’s doppen. En garnalen vangen,
met zo’n netje.” Op de terugweg krijgen ze in
5
at
weves
eed
aatt a
aa
(heg
he
kraan erboven. Koken gebeurt op een oliestel
en later op gaspitten die branden op butagas.
- --
hanitPfPD 5 3
K.
9%
"s
Vakantieleven op Eldorado
De meeste huisjesgasten zijn Amsterdamse
gezinnen. Ze komen naar Groet om de stad
te ontvluchten. Er komen ook gezinnen uit
Beverwijk, Haarlem en Friesland. Sommigen
brengen de hele zomervakantie door in hun
huisje op de camping. De kinderen zijn er
het grootste deel van de tijd samen met hun
moeders. De vaders hebben maar weinig
vakantiedagen en komen in een deel van de
vakantieweken op zaterdagmiddag naar Groet
en gaan zondagavond weer terug naar huis.
In 1948 zet ook het gezin Jansma een tenthuisje
neer op het terrein. Ze hebben twee dochters
(hierna ook: de zussen Jansma) en een zoon:
In de eerste jaren na de oorlog groeit het aantal
huisjes snel. In 1949 laat een leraar van een
Amsterdamse ambachtsschool zijn leerlingen
een huisje bouwen. Het is breder, mooier en
luxer dan de andere huisjes. Het heeft een
woonkamer, kleine slaapkamertjes en een
soort keukentje. En een hekje ervoor. “Dat
was wel helemaal het einde”, zegt Jetty Arens-
Kramer. “Het huisje heette ‘Zoek de zon op
en in dat huisje zit ik nu.” Piet Stoop herinnert
zich dat de meeste gasten hun huisje zelf
timmerden. In Camperduin had Wietze Butter
een timmerwerkplaats. Hij maakte daar vrij
riante zomerhuisjes. Een deel van de huisjes is
misschien door hem geleverd.
Ria van acht, Frans van vier en Sonja van één
jaar oud. Vader Jansma is machinebankwerker
bij de scheepswerf NDSM. Samen met oom
Henk Befort timmert hij twee huisjes, in hun
tuin aan de Wingerdweg in Amsterdam-Noord.
De afmeting van de huisjes is vier bij drie meter.
De onderkant van de zijwanden is van triplex,
daarboven zijn ze van tentzeil, net zoals het
dak. Achterin zijn huisje timmert vader twee
stapelbedden. Voorin staan twee banken, met
daar tussenin een tafeltje.
Andere gezinnen fietsen vanaf het voorjaar
elk weekend heen en weer naar Groet. De
kinderen Jansma komen vanaf 1948 met hun
moeder al vanaf mei naar de camping. De twee
oudste kinderen, Ria en Frans, gaan dan tot
de zomervakantie zelfs naar de lagere school
in Groet. Na de zomervakantie gaan ze weer
naar hun school in Amsterdam. Ria kan zich
niet meer herinneren hoe dat precies was, het
wisselen van school. “Maar ik weet wel dat ik
op de Groeterschool op het bord staartsommen
mocht maken. We waren in Amsterdam wat
verder, denk ik.”
Na een paar jaar staan er drieëndertig
tenthuisjes. Daarmee is het veld vol, want de
gemeentelijke regels bepalen dat de afstand
tussen de huisjes drie meter moet zijn. De
huisjes zijn nog sober. Er is geen stromend
water, geen elektriciteit, geen sanitair en
geen riolering. Naast de huisjes staat op een
verhoging een melkbus met water, met een
kraantje eraan. Of ook wel een grote wasketel
met water. Een olielamp (“een Tilleylamp",
zeggen de zussen Jansma) zorgt voor de
verlichting. Aan het begin van het veld, direct
achter de varkensschuur, staan twee eenvoudige
toiletten, in een houten hokje. Als hij naar de
wc moet, loopt één van de gasten altijd met
zijn eigen wc-bril onder de arm naar het toilet,
herinneren de zussen Kramer zich nog. “Dan
zei vader: hij gaat weer een grote boodschap
doen.” Misschien zijn er meer gasten die dat
zo doen, maar hij valt op. Om water te halen
en zich te wassen, kunnen de gasten terecht
aan de zijkant van de varkensschuur. Onder
een afdakje hangt daar een zinken bak met een
Op de camping zijn er altijd wel kinderen van
je eigen leeftijd te vinden om mee te spelen,
"dieffie-met- verlos” of tikkertje. Vanaf de
achterkant van het kampeerterrein loop je in
die jaren meteen de duinen in. Er is nog weinig
begroeiing en er staan nog niet veel huizen. De
kinderen kennen alle paden op hun duimpje.
Vanaf het duin hebben de zussen Kramer een
wijde blik over het kampeerterrein, tot aan
de Heereweg. Ze wachten totdat de bus bij
de halte stopt en hun vader eruit stapt. Dat
is een heel ritueel, ze roepen van bovenaf zo
hard mogelijk naar hun vader. Ook de moeders
komen dan naar buiten en zwaaien naar de
kinderen.
Voor de stadskinderen zijn ook de dieren op de
boerderij interessant. “Ze hadden ook varkens
vroeger, gewoon op het erf, in zo’n modderpoel
met een hek er omheen. En konijnen die je
kunt voeren”, weten de zussen nog. Meehelpen
met koeien melken doen ze niet: “Nee nooit,
wij zijn meisjes.”
w
w
2
aei
aha
j
Z
w
Q
O
r
2
■k
U
13
54
55
r
‘s
Het gezin
Kramer bouwt
hun huisje weer
op, voorjaar
1957. (Collectie
Jetty Arens-
Kratner en
Gretha van der
Leij-Kramer)
Een huisje dat deels van hout en deels van tentzeil is
gemaakt, in 1954. Het stond links van het huisje van het
gezin Kramer. Rechts op de foto een melkbus met kraantje
voor de watervoorraad. Collectie Jetty Arens-Kratner en
Gretha van der Leij-Kratner)
Het huisjesveld van
camping Eldorado,
gezien vanaf het
duin, in 1955.
Collectie Jetty
Arens-Kramer en
Gretha van der Leij-
Kramer)
O
G
7 riet tefithuisje
q van het gezin
A Kramer, zomer
8 1951. (Collectie
Q Jetty Arens-
Kratner en
Z
ar Gretha van der
Leij-Kramer)
w
j y 19
2
w
2
w
