Bergen
Egmond
Schoorl
Het hierboven afgebeelde nieuwe gemeentewapen wordt aangepast,
waarbij de drie 'afgeknipte' poten van de merletten
worden teruggebracht tot twee,
conform de merletten opde gemeentewapens van de voormalige
gemeenten Bergen en Schoorl.
het heerlijkheidswapen. Daartoe
overlegde hij een wapen met een
gevierendeeld schild met leeu
wen en dwarsbalken. Pas op 11
maart 1818 werd dit wapen
bevestigd als het wapen voor de
heerlijkheid Bergen. Maar het is
nog steeds onduidelijk van
welke familie dit ter registratie
aangeboden wapen afkomstig is.
Het gemeentebestuur bleef zich
in voorkomende gevallen bedie
nen van het wapen volgens de
afbeelding op de kaart van
Blaeu. En zo was de merk
waardige situatie ontstaan van
een geregistreerd heerlijkheids
wapen dat niet of nauwelijks
werd gebruikt en het gebruik
van een gemeentewapen dat als
zodanig niet was geregistreerd
en bevestigd en officieel dus niet
bestond. Bovendien was het
gemeentelijk wapenstempel in
strijd met het KB van 3 januari
1818, omdat het voorgeschreven
randschrift daarop ontbrak.
Daarom schittert de gemeente
Bergen door afwezigheid in het
boek 'Nederlandsche gemeente
wapens', uitgegeven in 1862. Een
merkwaardige situatie. En wat te
denken van de wapensteen
boven de ingang van het toen
malig gemeentehuis (1903), het
'merlettenwapen' als gevelsteen
in het postkantoor (1907) en in
het briefhoofd van de VVV
(1907), zonder dat officieel iets
van dit wapen bekend is...
Met het KB van 23 april 1919
(Stbl.181) werden de besluiten
uit 1816 en 1818 vervangen door
een meer eigentijdse regeling
voor wapenvoering, al bleef de
verplichting voor het randschrift
onverminderd van kracht.
Wellicht was dit voor het ge
meentebestuur aanleiding aan
deze toch wel merkwaardige
situatie een eind te maken. Op 25
februari 1921 besloot de gemeen
teraad H.M. de koningin te ver
zoeken de gemeente te bevesti
gen in het sinds jaar en dag door
haar gevoerde gemeentewapen.
Aan het advies van de Hoge
Raad van Adel van 20 oktober
1921 nr. 10 ontleen ik het navol
gende: 'De Raad hecht veel
waarde aan de afbeelding van dit
wapen op de kaart van Blaeu.
Maar dat de Bergenaren dit
wapen omstreeks 1190 van graaf
Floris de III kregen als beloning
voor hun hulp bij zijn strijd
tegen de Westfriezen, lijkt zeer
onwaarschijnlijk. De conclusie
van de Raad luidt daarom: 'Die
vorstelijke schenking zal wel als
een verdichtsel zijn te beschou
wen'.'
Maar eind goed al goed: met het
KB van 31 december 1921 nr.16
werd de toenmalige gemeente
Bergen bevestigd in het gebruik
van het van oudsher door haar
gevoerde wapen, zijnde: in keel
een schuinbalk van zilver, verge
zeld van zes zoomsgewijs
geplaatste merletten van
hetzelfde.
Het nieuwe gemeentewapen
De samenvoeging per 1 januari
2001 van de gemeenten Bergen,
Egmond en Schoorl tot één
gemeente met de naam Bergen,
maakte het noodzakelijk een
nieuw gemeentewapen te (laten)
ontwerpen. Daarbij moest, naast
de regels voor de heraldiek, ook
rekening worden gehouden met
de beschikking van de minister
van Binnenlandse zaken van 18
oktober 1977, die richtlijnen
bevat voor de verlening van
wapens aan publiekrechtelijke
lichamen. Zo wordt daarin
bepaald dat een nieuw gemeen
tewapen zo eenvoudig mogelijk
moet zijn. Een veelheid van
wapenfiguren en een ingewikkel
de schildverdeling moeten in elk
geval worden vermeden. De
wapenfiguren moeten historisch
en esthetisch verantwoord zijn.
En eerder gebruikte wapenfigu
ren hebben in het wapen voor
rang boven later gebruikte of
nieuwe.
Bij het opheffen van bestaande
gemeenten en het samenvoegen
tot één nieuwe gemeente wordt
zo'n éénwording nog niet door
eenieder zo beleefd. Men wil de
belangen van de voormalige
gemeenten ook visueel veiligstel
len, bijvoorbeeld door het oude
wapen zo volledig mogelijk in
Cultuur-historische Vereniging Scorolo okt. 2002
