VIJF GENERATIES DIRKMAAT: VAN ‘SCHILDERSAFFAIRE’
TOT ‘DE VERFPROF’
45
Tekst: Ed Dekker
Afbeeldingen: familie Dirkmaat, familie Overgoor,
familie Metselaar, Kadaster, Regionaal Archief Alkmaar
(kranten), Ed Dekker
De aankoop van een stuk weiland in ’t Kruis is namelijk
de start van het bedrijf in Heerhugowaard. Ruim 140
jaar later staat de vijfde generatie Dirkmaat er aan het
roer, Martine Dirkmaat. Dirk, zoon Gijs, zoon Dirk, zoon
Gijs, dochter Martine. Vijf ondernemende Dirkmaten op
een rij. Wat zou de eerste Dirk - de grondlegger van het
bedrijf - trots zijn geweest. En wat hij nooit had durven
dromen is dat ‘Dirkmaat’ ooit veertig medewerkers telde.
Op die eerste dag van februari in 1881 werd Dirk Dirk
maat (1843-1922) voor 1250 gulden eigenaar van bijna
38 are grond, op de hoek van de Rustenburgerweg en
Jan Glijnisweg. Op dit perceel liet hij kort daarna een
stolp bouwen. Dat deed hij niet om als boer zijn brood
te verdienen, maar om voldoende ruimte te hebben voor
zijn schildersbedrijf. En hij begon er een kruidenierswin
kel en koffiehuis, en die twee activiteiten waren vooral
het werk van zijn vrouw Grietje Blokker (1850-1889).
Dirk Dirkmaat zette op 1 februari 1881 een belangrij
ke handtekening. Hij deed dat onder toeziend oog van
Andreas Joannes Haarselhorst, notaris te Obdam. In
een kordaat handschrift liet de 37-jarige Dirk zijn naam
achter in een akte die een mijlpaal betekent in de lange
geschiedenis van het bekende schildersbedrijf.
Opmeer
Dirk Dirkmaat - de over-overgrootvader van Martine -
liet er geen gras over groeien. Al in mei, drie maanden na
die kordate handtekening, vestigde hij zich in Heerhugo-
waard. Een stolp kon toen in korte tijd worden gebouwd.
Met zijn gezin verhuisde Dirk uit Nieuwe Niedorp. Was
het gek dat hij een schildersbedrijf begon? Nee, hele
maal niet. Hij was al schilder. Als jonge knaap was hij
in de voetsporen van zijn vader getreden. Vader Dirk
Dirkmaat (1812-1874) was ook schilder, hij woonde in
Opmeer. Zoon Dirk werd ook schilder. Op z’n 37e, toen
hij in De Waard begon, had hij dus al vaak een verfblik
leeggemaakt.Als schilder was zoon Dirk (‘onze’ Dirk dus)
begonnen in Opmeer, de woonplaats van zijn ouders.
Hij trouwde in mei 1870 met Grietje Blokker, geboren
in Opperdoes. Dirk was toen 26 jaar en in de trouwakte
staat ‘schilder’ als zijn beroep vermeld. Hun eerste kind
Trijntje werd in januari 1871 in Opmeer geboren. Dat
voorjaar verhuisden zij naar Nieuwe Niedorp. Daar wer
den drie kinderen geboren. Van hen zag Jacob in maart
1881 het levenslicht. Later dat voorjaar trok het gezin
naar Heerhugowaard.
De Dorstige Landman
In Nieuwe Niedorp verdiende over-overgrootvader
Dirkmaat niet alleen als ‘verver’ de kost. Het pand waar
f OO»J A 11 I X
Woonwinkel Decokay
Dirkmaat, Middenweg
159-161, 2022. Speciaalzaak
voor verf, wand-, vloer- en
raambedekking.
Advertentie uit 1888 waarin
Dirk Dirkmaat zijn stolp in ’t
Kruis te koop aanbiedt. Later
slikte hij zijn plan in. Had dat te
maken met zijn vrouw Grietje
Blokker? Zij overleed in 1889.
De verkoop kreeg pas in 1907
zijn beslag.
Stolp Middenweg 159 waarin
Dirk Dirkmaat woonde en zijn
schildersbedrijf had. In 1922 is
hij in deze boerderij overleden.
Het smeedijzeren hek gaven
voorhuis (gesloopt) en stolp
toegang tot de Middenweg. Dit
hek staat sinds 1983 voor de her
vormde kerk aan de overzijde.
Martine Dirkmaat, de vijfde
opeenvolgende generatie die
het bedrijf Dirkmaat in Heer-
hugowaard leidt, 2022.
Rustenburgerweg 161, op de
hoek met de Jan Glijnisweg.
Hier in ’t Kruis begon het met
Dirkmaat in Heerhugowaard.
Dirk Dirkmaat uit Nieuwe
Niedorp kocht in 1881 een per
ceel weiland, liet er deze stolp
bouwen en zette er zijn schil
dersbedrijf voort. Hij vestigde
er ook een café, met stalling
voor paard en koets. Dirkmaat verkocht de stolp in 1907 aan Jan
Appelman. Op de foto staan waarschijnlijk Jan Appelman en zijn
vrouw Catharina Waij.
Dirk Dirkmaat (1843-1922) is de grondlegger van het schildersbe
drijf in Heerhugowaard. In zijn jaren in ’t Kruis was hij ook kaste
lein. In 1909 nam zoon Gijs het bedrijf over en werd vader Dirk in
het archief van het Kadaster geregistreerd als particulier.
Kadastrale tekening van Middenweg 159,
1889. Hierop staan de twee panden aangege
ven die Dirk Dirkmaat kocht in 1888. Onder
de vroegere villa van herenboer Willem
Vader, daarachter een stolp. De dubbele lijn
onderaan geeft de Middenweg aan. Na aan
koop sloopte Dirkmaat het riante voorhuis.
Kadastrale tekening uit 1885 van de stolp
op de hoek Rustenburgerweg/Jan Glijnis-
weg die Dirk Dirkmaat liet zetten in 1881.
De losse stal (de kleinere rechthoek boven)
volgde vier jaar later.
L'il de hand te koop
Etne tow «titnire jtrt
•odtrbofciea. HkllHMil
ü.l ST&LLINU,
KC1IT TL'IN ra ati
>9 Mtfl. <Jf ó*o hor*
ientargoraieg Ie Htee
famiagai kia a la h/poliwrk <Ibuh|
I» mataardM 1 kl’> IK5». Ie
aigmaar «o baaonaa D. DIliKMA.
rrti Ilirea (ftlxnoiit <n
MUI «mann rrrgmtiiu
rdr KUUlDBXlBBhWlNKBL,
lokje Wtll.lNI). M«*n
na oen Jan Qlynia- en Mm*
Ue/wiaid de kdtl dar knep-
ipgvwelijd biprn;
t-rengrn b( d«i
i4T.
