HET LEVEN VAN PATER COR DOES SVD (1903-1990)
MISSIONARIS EN COMPONIST
SVD: Societas Verbi Divini, Missionarissen van Steyl is de
informele naam van de congregatie "Gezelschap van het
Goddelijke Woord”. Opgericht door Arnold Janssen,
op 8 september 1875.
Het gezin waarin Cor Does is opgegroeid, woonde in
een duidelijk begrensd gebied in Heerhugowaard Zuid.
Achtereenvolgens aan De Kabel, Rustenburgerweg,
Hondeweg en Jan Glijnisweg. Vanaf 1918 werd de wereld
van Cor almaar groter. Eerst door zijn seminarie-oplei-
dingen in Noord Brabant en daarna door zijn aanstelling
als leraar te Soesterberg. Vervolgens kwam in 1937 zijn
missiebenoeming op Flores in het toenmalige
Nederlands-Indië. Hij maakte zich snel het Maleis eigen
en stak veel energie in het aanpassen van de
liturgische muziek aan de volkseigen manier van zingen.
Zijn bestaan als missionaris werd in 1942 ruw
onderbroken door de Japanse bezetting. Drie jaar lang
was hij geïnterneerd op Zuid-Celebes. In 1946 was hij
weer thuis in Heerhugowaard.
Tot 1969 verbleef Cor Does nog twee keer een periode op
Flores, met een onderbreking van zes jaar op Australisch
Nieuw Guinea. Vanaf 1969 deed hij pastoraal werk in
Duitsland en nog vier jaar in Heerhugowaard. Gelukkig
heeft hij, zoals u als lezer zult ervaren, herinneringen aan
zowel zijn jeugdjaren als aan zijn bestaan als missionaris
voor ons nagelaten.
Jeugdjaren
Cor Does was het zevende kind van tuinder Jan Does en
Anna Zijp. Het gezin telde vijftien kinderen, van wie er
twee jong zijn overleden. Eerst woonden zijn ouders, die
op 16 april 1893 zijn getrouwd, nog een paar jaar in een
burgerhuis aan de Kabel. Na de geboorte van Trien, de
oudste, verhuisden ze naar een “in ’t land gelegen”
boerderij aan de Rustenburgerweg, 32 (nu Tjallinger-
meer 2). Van die boerderij bestaat nog een door Cor
getekend plattegrondje, met beschrijving, ook van de
bewoners: “Daar zijn alle overige kinderen geboren.
De onverwachte verhuizing van de Kabel naar de
Rustenburgerweg werd een grote zorg voor vader en
moeder. Maar wegens het groeiende aantal kinderen
nodig ook.” Cor tekende twaalf genummerde ruimtes:
woonkamer, twee keukens, een paardenstal, twee koes
tallen, de hooiberg en verder de slaapruimtes, waaronder
een bedstee voor vader en moeder, een bedstee voor
Anne en Marie, met een onderkooi voor hemzelf en
Geert, een bedstee voor “zus” en Gré, een bedstee voor
Piet en Jan en een bedstee (een ledikant) voor Toon en
Pé. “Aan de Hondeweg”, schrijft hij, “konden de jongens
allemaal in het nieuw gebouwde deel boven slapen.
De meisjes vader en moeder beneden. Later ook opa.
We hadden meer woonruimte. Later verhuisden we naar
de Jan Glijnisweg”. Opa woonde nog veertien jaar bij hen
in, maar het vertrek van Jan in 1914 en Cor in 1918 naar
het seminarie in Uden schiep in ieder geval al weer wat
meer slaapruimte.
De laatstgeborene was Franciscus. Hij zou drie maanden
na zijn geboorte overlijden, op 10 februari 1917.
De eerste dochter die het huis verliet, was Trien.
Zij trouwde met Jaap Groenveld op 16 april 1918,
dezelfde dag als waarop vader en moeder hun
zilveren huwelijksfeest vierden. 1918 is ook het jaar van
de verhuizing naar het woonhuis met de stolpschuur aan
de Jan Glijnisweg 83. Al ging ook Anna als religieuze
het huis uit, met de slaapruimtes bleef het uiteraard ook
daar nog lang behelpen.
20
Pater Cor Does (1903-1990).
Afbeelding op zijn gedachte
nisprentje. Familie-archief
Gina van Dijk-Does.
Cor Does bij zijn vertrek naar
Uden, augustus 1918.
Familie-archief Gina van
Dijk-Does.
.Ouderlijk huis Jan Glijnisweg 83. Foto: Henk Komen,
Stolpboerderijen, deel 1,2006.
In 1895 verhuisde het gezin
Jan Does - Anna Zijp van De
Kabel naar de Rustenburger
weg Daar zijn, op de oudste
na, alle kinderen geboren. Nu
Tjallingermeer 2 (achterzij
de), voorheen Rustenburger-
weg 32 en daarvoor H 22.
Foto Henk Komen, 2018.