AANKONDIGING Een dag naar Alkmaar in 1785 (door Jan IJff). "Volgende week," zei Klaas tegen zijn vrouw, "ben ik van plan een dag naar Alkmaar te gaan. Pak voor die dag de mand met eieren maar in, dan ga ik daarmee naar de eiermarkt. Als ik daar dan ben, ga ik gelijk door naar mijn zuster om daar erwten en bonen te brengen die ze heeft besteld. Leg mijn goeie pak maar klaar voor die dag." Na dit gesprek stapte Klaas in z'n schuitje en ging al kloetende naar de akkers 'om de west'. Voor een rechtgeaarde Langedijker was het gehele Geestmerambacht immers 'de west'. Toen de dag daar was ging hij, met de eieren in de mand en de erwten en bonen in een paar nette linnen zakjes, de deur uit en liep naar de sluis van Noord-Schar- woude. De sluis was zo zachtjes aan een begrip. Die was daar al sinds 1568 en was gelegen bij de Roskamsluis. Hier lag de veer schuit die naar Alkmaar voer. Het was er ondanks het vroege uur al druk. Er waren meerdere mensen die de reis ondernamen. "Eén retour," zei Klaas tegen de veerschipper, "en ik heb nog een mand eieren en twee zakjes met erwten en bonen mee." ingevolge nrt.2,3 cn 1 der wel van 23 A pril 1880 (Staalsblail N°. 07). WILLEM KROONVeerschipper to Oudkarspel, Jan Voogt, die in 1781 was benoemd als veerschipper, ging aan het rekenen. Eén retour, dat was vijf stuivers, een mand eieren een stuiver en de zakjes ook elk een stuiver. "Dat maakt tezamen acht stuivers," zei Jan tegen Klaas. Het was vroeger de gewoonte om in stuivers te rekenen. Zo'n reisje naar Alkmaar daar moest men echt een dag voor nemen, 's Morgens om 6 uur vertrok de schuit, om tegen de avond weer terug te keren. De reis zelf kostte enkele uren. Een schuit, zoals de veerschuit, voortgetrokken door een paard, haalde een snelheid van hooguit vijf kilometer per uur. Een veerschipper had in vroegertijd een verantwoor delijke taak te vervullen. Hij zorgde voor het vervoer van alle mogelijke goederen en bood in de passa giersruimte van zijn schuit een gemakkelijk plaatsje aan de mensen die naar 'de stad' moesten. Geen wonder dat de veerdienst op Alkmaar veel belang stelling had van het publiek. Ook de overheid bemoeide zich met de veerschipper. Noord-Scharwoude, Zuid-Scharwoude en Broek hadden gezamenlijk één veerschipper. Toen er in 1781 een nieuwe schipper moest worden benoemd, werd gelijktijdig ook een nieuwe instructie gemaakt voor deze functionaris. Omdat er in de loop van de jaren altijd wel eens wat mis ging, konden met zo'n nieuwe instructie de onvolkomenheden eruit worden ge haald. Er stond onder andere in dat hij verplicht was om elke vrijdag door de sluis van Broekte varen. Men moest daar immers ook een opstapplaats hebben. Ook stond er in dat hij op dinsdag en woensdag van de voor- en najaarsmarkt met de schuit naar Alkmaar moest gaan. Direct na aankomst in het dorp moest hij de brieven en couranten in de drie dorpen bestel len. 'Daar en zo het behoort' stond er uitdrukkelijk bij. De veerschipper was dus in die tijd ook nog postbesteller. Op 29 juli 1781 ontving Jan Voogt zijn aanstelling als veerschipper. In die aanstelling stonden nog veel meer voorschriften waaraan de schipper zich had te houden, zowel wat zijn persoon betrof, alsook voor fei i? i til dfenit doen, bii ia:) «I lieden blijven varen mei zijne VEERSCHUIT, Snik, als vroeger lot vervoer van reizigersbij den onovang der reis minstens Ifi planlscn In-schikbaar hebbende, tegen tb een Is de persoon, een klein pakje bagage vrij en van goederen volgens tarief, van Oudknnpel cn iVoorthcharwoiuk tot /ilimnnr vice versa, cn wel op onderstaande dagen en uren gedurende het geheele jaar. Maandag en Zalurdag voorm. len Sj ure, vertrekkende vnn de oanlegplnats te Ondkarspel, langs de burggracht lot Noordsebarwoode cn len CJ ure vandeaanleg- planls aldaar langs de Wuyverslool, de Ringskml van den lleerhugownard cn llnornsclie Vaart lol Alkmaar, om van daar terug tc kcercii Maandag nain. ten li; urn cn Zalurdag nam, len t-j- ure, ligplaats Voordam. Donderdag als voren vertrekkende, doch op geen vast uur, om Vrijdag van Alkmaar lerug (e gaan na alloop der markt, hel geheele jaar door, met uitzondering van de zoogenaamde stille zes weken, 25 Dec. tel 2 Fcbr. Bij besloten water wordt de schuit Maandag en Zalurdag vervangen door een wagenuitsluitend voor vrachtgoederenlegen den dubbelen prijs van liet tarief. Hel hoofdkantoor is gevestigd tc Oudkarspel, ten huize vnn den ondergclcckcndc. OUDKARSPELden November 1S80. ftrri. 11 ia llm> Ikw «M* V Al .j-wtvüw* &0*. De aankondiging van 'de Veerschuit' naar Alkmaar.

Tijdschriften Regionaal Archief Alkmaar

Van Otterplaat tot Groenveldsweid | 1997 | | pagina 26