14 NOORDEINDER VERMANING OP DE PROVINCIALE MONUMENTENLIJST In mei is verschenen de provinciale lijst van monumenten, bevattende kerken in Noord-Holland die zijn gebouwd tussen 18Ü0 en 1940. Van het voormalige Schermereiland zijn slechts twee kerken in deze proviciale lijst opgenomen: de Noordein der Vermaning en de Vermaning te Oost-GraftdijkVan beide kerken een summiere beschrijving en enkele foto's. Van de Noordeinder Vermaning ook tekeningen van het oor spronkelijke ontwerp van architect J.H.Lehman, uit 1873.Het origineel ervan bevindt zich in het Rijksarchief te Haarlem (no.G. 492.629.031). Dat ontwerp blijkt er veel rijker uit te zien dan de uiteindelijke uitvoering werd, hetgeen gezien de doperse opvattingen van soberheid, wel verklaarbaar is. De beschrijving vermeldt o.m. dat het door de Amsterdamse or gelbouwer I.S.Strümphler in 1793 vervaardigde orgel oor spronkelijk was geleverd aan de r.k.parochie St.-Engelmundus te Velsen en in 1897 door de doopsgezinde gemeente te Graft- Noordeinde is aangekocht en alhier geplaatst. Het orgelbalkon heeft een houten balustrade op een zgn. kroonlijst die rust op twee Ionische zuilen op piëdestals. Voorts vermeldt de beschrijving dat de zijgevels van de kerk ruimte zijn voorzien van een stucco-decoratie in de vorm van ezelsrugbogen boven en iisenen tussen de rondboogvensters. Aan de uiteinden van de lisenen zijn consoles geplaatst on der de overkapping; consoles, lisenen en bogen rusten op zgnkraagstenen Reden waarom de Noordeinder Vermaning op de provinciale mo numentenlijst is geplaatst dat het gebouw een represen tatief voorbeeld is van een doopsgezinde kerk; dat de gaaf heid van het exterieur zowel als van het interieur met onder meer een Strumphler -orgel uit 1793, alsmede het materiaalgebruik daartoe aanleiding gaven, evenals de situe ring in dit wegdorp, waarvan de ruimtelijke structuur onge schonden is. "De doopsgezinde kerk is tevens van sociaalhistorische waar de als gaaf behouden element uit de kerkgeschiedenis van Noord-Holland, zowel afzonderlijk als in samenhang met de ernaast gelegen pastorie en kosterij van de doopsgezinde ge meente", aldus de omschrijving in de provinciale monumenten lijst (in de volgende "Chronyke"die in september/oktober zal verschijnen, volgt een weergave van de beschrijving van de Oostgraftdijker Vermaning).

Tijdschriften Regionaal Archief Alkmaar

Een Nieuwe Chronyke van het Schermereiland | 1991 | | pagina 16