Naar de bioscoop Rens Schendelaar Zo'n honderd jaar geleden was Den Helder een betrekkelijk rustig stadje. Het hoogtepunt van het Helderse uitgaansleven was de jaarlijkse kermis. Dat was voor de Nieuwediepers een groot feest dat plaatsvond tussen het Havenplein en het Westplein, het huidige Hel den der Zeeplein. Natuurlijk waren er ook nog de ca fés, het Casino voor feestavonden en dansgelegenheden met soiree dansant. Maar de kermissen hadden iets mysterieus, iets vernieuwends zelfs. Zij brachten ideeën en ontwik kelingen mee uit de grote steden. De kranten schreven er ook altijd enthousiast over. Zoals het Dagblad voor Helder en Hollands Noorder kwartier op maandag 1 juli 1907: "We zitten er weer middenin, in de pret week die eenmaal in 't jaar komt". Voor de echte liefhebbers waren er de gebruikelijke attrac ties. Opvallender waren de chique danstenten met orkest en de fraaie schouwburgtenten zoals het Eden theater op het Nieuwe kerkplein met een toneeluitvoering. En achter de Kerkgracht, op het land van de nog onbebouwde Van Galenbuurt, stond de indrukwekkende bio scooptent van Alex Benner. Reisbioscoop op de kermis Ja, het stond allemaal groot op de affiches: "Alex Benner Bioscope, grootste en succesvolste exploi tatie van Nederland, vertoond de Ruyterfeesten en vertrek van de Gelderland alhier". Alex Benner (1878-1934) was een reisbioscoop exploitant afkomstig uit Dordrecht. Aanvankelijk reisde hij rond met zijn Kristallen Lichtpaleis, een ker mistent met duizenden lampen die landschappen tevoorschijn tover den. Begin twintigste eeuw wisselde hij deze attractie in voor een reis bioscoop. Hij wist de 'kermisfilms' tot topattractie te maken. In luxu euze theatertenten vertoonde hij de nieuwste en mooiste films met live muziek en een explicateur. Dat was iemand die zei wat er gezegd werd en die begeleidende geluiden maak te. Zo'n explicateur was een artiest op zich. Als in de film bijvoorbeeld De Kanaalweg tussen de Postbrug en de Molenbrug in circa 1920. Op de voorgrond het lichte pand van de Scala bioscoop. De bioscoop eindigde als pakhuis en werd in de Tweede Wereldoorlog in opdracht van de bezetter gesloopt. iemand een motor aan slingerde, dan draaide de explicateur met een ratel. Viel er iets, dan sloeg hij met een klappende stok op tafel. Een goede explicateur kende de film pre cies, zodat hij op tijd de hulpmidde len bij de hand had om geluiden te maken. Verder werd de film meestal met muziek begeleid door een klein orkestje dat in een lage orkestbak of gewoon naast het scherm zat, waar door er van een stille film nooit echt sprake is geweest. Benner vertoonde ook 'sprekende films' met gesyn chroniseerd grammofoongeluid. En hij vervaardigde, zoals in Den Hel der, incidenteel ook eigen lokale op namen. Dan maakte zijn filmploeg een aantal films van de stad die in de kermisweek werden vertoond. De krant schreef daar over: "Alex Benner Bioscope blijkt ook nu we derom een grote aantrekkelijkheid van de kermis te zijn. Elke voorstel ling is even druk bezocht. Bijzonder mooi is de film 'De Ruyterfeesten te Helder', omdat men op het doek zo veel vrienden en bekenden vindt. Hetzelfde kan gezegd worden van 'Het vertrek van de Gelderland', wat een uitmuntende kijk op onze zeedijk en onze rede geeft. Iedere Helderse moet dat zien". Omdat Den Helder nog geen eigen bio scoop bezat deed Benner tijdens de kermisweek goede zaken. Bioscooptheater Scala, hetTa- venu en de Witte bioscoop Opvallend is dat de eerste plaat selijke bioscoopvoorstelling niet door een Helderse ondernemer werd georganiseerd. Volgens een aankondiging in 1908 was het 't Leger des Heils dat een film vertoonde. De krant schreef een: "Pracht feestvoorstelling van le- 12

Tijdschriften Regionaal Archief Alkmaar

Levend Verleden | 2014 | | pagina 12