Het bezoek van Napoleon aan Den Helder Met het uitbreken van de 4e Engelse Oorlog (1780-1784) kon niemand in Den Helder en Huisduinen vermoeden dat er een lange periode aanbrak van onrust en oorlogsdreiging, met uiteindelijk een bezetting en een invasie die tot 1814 zou duren. Maakte in 1784 de Vrede van Parijs nog een einde aan de oorlog met de Engelsen, de Fransen streefden nog steeds naar hegemonie in Europa. Met als gevolg dat Frankrijk op 1 februari 1793 toch weer de oorlog verklaarde aan de koning van Engeland. Zowel Nederland als Oostenrijk (Oostenrijk bezat de zuidelijke Nederlanden, nu België) en Spanje sloot zich bij Engeland aan. Om de dreigingen in het noorden af te weren bestond de kustbewaking langs het Marsdiep uit eenheden van het Staatse leger, uit regimenten met namen als Oranje Gelderland, de Schepper, en het regiment van Prins George Frederick van Oranje Nassau. Dit gaf onrust en angst onder de plaatselijke bevolking. Inmiddels vonden daar ook de eerste militaire inkwartieringen plaats in woningen, schuren en pakhuizen. Bezet of bevrijd In januari 1795 bereikten de Franse troepen na Alkmaar ook Den Helder. De Fransen kwamen Nederland 'bevrijden' van het machtsmisbruik van de regenten en hun familie, van het verdorven regeringsstelsel en van de corruptie en het verval. Het Oranje Huis was op 18 januari 1795 gevlucht en bevond zich in Engeland. De Patriotten waren enthousiast over deze ontwikkelingen, de meesten van hun waren vurige aanhangers van de moderne, uit Frankrijk overgewaaide denkbeelden. Zij waren aanhangers van een Nederlandse politieke stroming, die vanaf 1781 aan het heersende absolutisme (een regeringsvorm waar het staatshoofd alle macht bezit) een halt wilde toeroepen. Men wilde de oude Republiek omzetten in een nieuwe democratische staat. De ridderschap werd afgeschaft, terwijl nu zelfs ook het platteland haar eigen bestuurlijke vertegenwoordigers mocht kiezen. De oude vroedschappen en Statenvergaderingen van de elite moesten plaats maken voor gekozen representanten van het volk. Overigens werden de Patriotten door de Oranjeaanhangers als landverraders afgeschilderd. De verhouding tot Frankrijk, dat zeer hoge eisen stelde, werd na moeilijke onderhandelingen in 1795 in het 'Haags Verdrag' onder andere als volgt geregeld: Frankrijk Het dorpje de Helder in 1787 gezien richting het noordwesten, links van de kerk is de dijk zichtbaar (getekend door de Haarlemse tekenaar Hendrik Tavenier (1734 -1807). 10

Tijdschriften Regionaal Archief Alkmaar

Levend Verleden | 2011 | | pagina 12