60 HELDERSE JAREN 1851 - 1875 door dr. L.F. van Loo Aflevering 4 - 1855 Burgemeester wordt raadslid Dupuis op Tekenschool Meteorologisch observatorium Waterleiding bijna klaar Oprichting Kamer van Koophandel Drie nieuwe stoomsleepboten Bevolking Ook in 1855 groeit het inwonertal; dankzij een geboorten- en een vestigingsoverschot telt Den Helder op 31 december officieel 12.316 inwo ners. Feitelijk zijn er 12.968, inclusief 852 militairen (348 landmacht en 504 zeemacht). Twintig baby's worden buiten huwelijksverband geboren en derhalve als "onecht" in de bevol kingsadministratie opgenomen. Maar liefst 24, waaronder 7 "onwettige", kinderen komen "levenloos" ter wereld. De 40-jarige welgestelde machinist Meindert Zandveld vertrekt met vrouw en kind, als volksverhuizer, naar Batavia "vermoedelijk om verbetering van bestaan te zoeken". Gezondheid In verband met de ongunstige weersgesteldheid (strenge en langdurige winter, schrale lente, natte en stormachtige herfst, vroeg invallende vorst) is de gezondheidstoestand niet zo best. In de zomer en het najaar zijn er epidemische ziekten, met name cholera: "ernstig van karakter en vrij algemeen verbreid". Amsterdam telt niet minder dan 1172 cholera-gevallen, Den Helder gelukkig maar twee. Gemeentebestuur Vijf raadsleden zijn aan de beurt om herkozen te worden. Van de 538 kiesgemachtigden nemen er 212 deel aan de eerste stemming, waarbij vier leden van de raad inderdaad opnieuw "uitverko ren" worden. J. Papineau bedankt als raadslid en in zijn plaats wordt burgemeester Mr. K.J.C. Stakman Bosse gekozen. Nu is dat ondenkbaar, maar toen was het heel gebruikelijk. Financieel staat Den Helder er in 1855 goed voor. Het batig saldo over 1854 bedraagt immers f 10.700. Dat neemt echter niet weg dat de plaatselijke belasting op het gemaal (meel - brood) gehandhaafd wordt. En dat terwijl op 13 juli van dit jaar de rijksaccijns is afgeschaft. Aanleiding daartoe was het feit dat juist deze belasting relatief zwaar drukt op de huishou dens met lage inkomens. In Noord-Holland gaan 50 gemeenten over tot afschaffing, acht, waaronder Den Helder, denken er toch niet buiten te kunnen. Kerkelijke zaken "De nieuwe Luthersche Kerk aan Den Helder, gelegen aan de westzijde van het Kanaal, is thans geheel voltooid. Men stelde zich voor weldra eenen predikant te beroepen en alzoo eene zelfstandige gemeente te vestigen". Onderwijs Ook in Den Helder is een bijzondere school der tweede klasse "tot stand gebragt". De teken school heeft 38 leerlingen en op proef wordt er de "leerwijze van Dupuis" ingevoerd. Dat wil zeggen het tekenen van voorwerpen naar de natuur in plaats van het natekenen van voor beelden. Deze methode blijkt uitmuntend te voldoen en als dat zo zou blijven zal Dupuis "als vast algemeen stelsel op deze school toege past worden". Zangfeest Liedertafel Arion organiseerde op 4 september te Alkmaar "een provinciaal Noordhollandsch zangersfeest, dat de verwachting welke men daar van koesterde, verre heeft overtroffen". Diverse verenigingen, waaronder het Helderse

Tijdschriften Regionaal Archief Alkmaar

Levend Verleden | 1992 | | pagina 28