Tijdens wat onderzoek in het Noord-Hollands Archief in Haarlem stuitte Gerjan Zwaan bij toeval op het Registre Civique van Egmond aan Zee. Dit is de verplichte registratie van de beroepsbevolking in Egmond aan Zee in opdracht van Napoleon. Op grond hiervan geeft hij een schets van Egmond aan Zee in het jaar 1811. Geijan Zwaan LE REGISTRE CIVIQUE DE EGMOND SUR MER Inleiding Van 1795 tot in 1813 was ons land in franse handen. Eerst als Bataafse Repu bliek en van 1806 tot 1810 als Koninkrijk Holland met Lodewijk Napoleon als koning. Omdat keizer Napoleon ontevreden was over het functioneren van zijn broer werd het koninkrijk in 1810 ingelijfd bij het franse keizerrijk. De kleine Bonaparte reorganiseerde ons land in korte tijd naar zijn inzichten: de invoering van wetboeken, de instelling van de Burgerlijke Stand en het burgerlijk huwelijk, de conscriptie of dienstplicht en een nieuwe regionale indeling in departementen, cantons en communes. Dit laatste betekende dat de commune Egmond sur Mer een onderdeel werd van het canton of ar rondissement Alkmaar, van het Departement Zuyderzee. (het tegenwoordige Noord-Holland en Utrecht) en van le Premier Empire. In het verlengde van het Liberté, Égalité et Fraternité van de Franse Revolutie stelde de keizer als eis, dat vanaf nu het bestuur van de commune door het volk moest worden gekozen. Daartoe diende men in de eerste plaats te weten te komen wie de kiesgerechtigden zouden zijn. De prefect van het Departement van de Zuy derzee, graaf de Celles schreef op 19 april 1811 een brief aan de onderpre fecten over de te nemen maatregelen. De burgemeesters van de communes moesten een lijst opstellen van alle inwoners van 21 jaar en ouder. Dat het alleen mannen betrof werd zo vanzelfsprekend gevonden, dat de brief er over zwijgt1'. Behalve de leeftijd moest ook de qualification, in dit geval het be roep worden vermeld, wellicht om de mannen te kunnen beoordelen op de mogelijkheid om in het franse leger te dienen2). Deze registratie van de beroepsbevolking in dit Registre Civique heeft op lokaal niveau voor 1811 maar zelden plaatsgevonden (v.d. Woude). Voor ons dorp Egmond aan Zee hebben we ook nog het geluk dat de schout Chris- tiaan van Egmond mooi en leesbaar schrijft en dat hij de beroepen in het Geestgronden, 23 (2016), nr. 1 11

Tijdschriften Regionaal Archief Alkmaar

Geestgronden | 2016 | | pagina 13